Η "δημοκρατική στιγμή" &
η ανάδυση της μεταδημοκρατίας
...γράφει ο Πάνος Παναγιώτου
Οι μετασχηματισμοί που παρουσιάστηκαν προηγουμένως [κεφάλαιο 1 & κεφάλαιο 2] και οι οποίοι συναρθρώνουν την μεταδημοκρατία φαντάζουν εξαιρετικά επίκαιροι αν τους προσαρμόσουμε στην ελληνική πραγματικότητα. Διαβάζοντας κανείς τη Μεταδημοκρατία του Κράουτς αισθάνεται ότι μιλά για την Ελλάδα του σήμερα, παρόλο που το βιβλίο είναι γραμμένο το 2003 και αντλεί έμπνευση από τα τεκταινόμενα κυρίως στην Αγγλία. Στα επόμενα δυο κεφάλαια θα επιχειρήσουμε μια μελέτη των μεταδημοκρατικών συμπτωμάτων της Ελλάδας, επικεντρώνοντας στη περίοδο από το 2009 μέχρι σήμερα, την περίοδο δηλαδή που η οικονομική [και όχι μονο] κρίση έπληξε με ιδιαίτερη σφοδρότητα τη χώρα μας. Στο παρόν κεφάλαιο ακολουθεί μια σύντομη παρουσίαση της ελληνικής μεταδημοκρατίας, όπως αυτή ξεκινά, ακολουθώντας τις παγκόσμιες εξελίξεις τη δεκαετία του 1980, μια παρουσίαση που θα στηριχθεί σε κάποιον βαθμό στην εισαγωγή της Μεταδημοκρατίας, την οποία επιμελήθηκε ο Αλέξανδρος Κιουπκιολής (Κράουτς,2006:5-47)
Ξεκινώντας την περιπλάνηση μας στην ελληνική μεταδημοκρατία είναι απαραίτητη μια διευκρίνηση. Ο ιδεότυπος που έχει στο μυαλό του ο Κράουτς σχετικά με την ακμάζουσα περίοδο της δημοκρατίας [μέχρι τη δεκαετία του 1960] δεν ταιριάζει στο ελληνικό παράδειγμα. Η Ελλάδα αποτελεί μια ειδική περίπτωση. Μεταξύ εμφυλίου και χούντας κυριαρχεί ένα πολίτευμα που απέχει αρκετά από αυτό που θα ονομάζαμε "δημοκρατικό", στη συνέχεια έχουμε τη δικτατορία και επομένως υπάρχει μια καθυστέρηση συγκριτικά με την υπόλοιπη Ευρώπη, ιδίως τη Δυτική. Η περίοδος ακμής της δημοκρατίας στη σύγχρονη Ελλάδα εντοπίζεται στην πρώτη τετραετία του ΠΑΣΟΚ (1981-1985) με τον Ανδρέα Παπανδρέου να γίνεται για πρώτη φορά πρωθυπουργός. Με συνθήματα όπως "Το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, ο λαός στην εξουσία", "Δεν υπάρχουν θεσμοί, μόνο λαός", "το κοινωνικό κράτος δεν χαρίζεται, με αγώνες κερδίζεται" και τα πολύ γνωστά "Αλλαγή" και η "Ελλάδα ανήκει στου Έλληνες", ο "Ανδρέας" κατάφερε να συγκεντρώσει το 48,1%. Τότε είναι που παρατηρείται μαζική κινητοποίηση, συμμετοχή και ενδιαφέρον του λαού για το δημόσιο πεδίο, προώθηση του κράτους πρόνοιας, ανάπτυξη συνδικάτων, μαζικών κομμάτων [με το ΠΑΣΟΚ να αποτελεί το πρώτο μαζικό κόμμα που δεν είναι κομμουνιστικό και τη ΝΔ να ακολουθεί το ίδιο παράδειγμα], μια φιλολαϊκή πολιτική με αυξήσεις μισθών και μια γενικότερη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των κατώτερων και μεσαίων κοινωνικών στρωμάτων. Τότε είναι που η δημοκρατία "θριαμβεύει" και πάλι στην Ελλάδα. Για πόσο όμως;


















