πόσο ελεύθεροι είμαστε πραγματικά;

του Πάνου Παναγιώτου...

 Ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να είναι ελεύθερος, απόλυτα ελεύθερος και γι αυτό είναι και απόλυτα υπεύθυνος, δήλωνε ο Γάλλος φιλόσοφος, σημαντικός εκπρόσωπος του υπαρξισμού, Ζαν Πωλ Σαρτρ. Πράγματι, σήμερα οι περισσότεροι άνθρωποι φαίνεται να θεωρούν εαυτούς ως ελεύθερους και αυτόνομους. Αυτή δεν είναι άλλωστε η κληρονομιά που μας άφησε η νεωτερικότητα για το άτομο, ως ένα αυτόνομο και ελεύθερο ον; Η απάντηση σε τούτη την πεποίθηση μπορεί να έρθει με εύστοχο τρόπο με τα λόγια του Ζακ Λακάν: “Είναι αυτόνομο! Ωραίο αστείο”.

Κόκκινο φανάρι...

…γράφει η Μαρία Θεοδωράκη

Δεν ξέρω που πάει το μυαλό σας πάντως σίγουρα το κείμενο δεν θα πραγματευτεί τους οίκους ανοχής και ό,τι αυτοί συμπεριλαμβάνουν. Μπορεί στη πορεία να βρείτε ορισμένα κοινά σημεία ανάμεσα σε αυτούς και την κατάσταση που θα περιγράψω. Ωστόσο, δεν είναι τίποτα άλλο από το κόκκινο φανάρι που βλέποντας το, επιβάλλεται να σταματήσουμε. Αυτός ο κανόνας που μας καθυστερεί για οτιδήποτε θα μπορούσαμε να χάσουμε αυτά τα δευτερόλεπτα αλλά ταυτόχρονα μπορεί να σώσει τη ζωή μας. Αυτό το φανάρι που κρατάμε όλοι βαθιά μέσα μας και μας σταματάει πριν φάμε τα μούτρα μας ή μας αφήνει στάσιμους σε μια καλά βολεμένη κατάσταση.

Όπως και να έχει, δεν πρόκειται για μια δική μας απόφαση. Είναι μάλλον το αποτέλεσμα ενός συνδυασμού της προσωπικότητας μας και των συνθηκών που επικρατούν. Άλλωστε αν τα πράγματα ήταν αλλιώς, δεν θα λέγαμε σε τίποτα όχι, θα ζούσαμε χωρίς ανασφάλειες και κόμπλεξ και το μόνο φανάρι που θα γνωρίζαμε θα ήταν το πράσινο, που και που το πορτοκαλί για αυτούς που ενίοτε διστάζουν.

Ο προλετάριος και η Apple ...

γράφει ο Πάνος Παναγιώτου

Πρόσφατα βρέθηκα για τις ανάγκες μιας εργασίας στο τμήμα Φιλολογίας του ΑΠΘ, όπου ανταλλάξαμε απόψεις με αρκετούς φοιτητές, μερικοί εκ των οποίων ανήκαν στην "αριστερή" παράταξη της σχολής, που απο οτι κατάλαβα ήταν μια ένωση αριστερών δυνάμεων. Αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν όταν ένας φοιτητής προερχόμενος απο αυτήν την παράταξη μου εκμυστηρεύτηκε την λατρεία του για τα προϊόντα της apple, μόλις με είδε να σημειώνω σε ένα iPad. Ήξερε τα πάντα και είχε τα πάντα, απο iPhone μέχρι το καινούριο iPad mini. Ως άλλο θύμα των κοινωνικών προκαταλήψεων, το πρώτο που μου ήρθε στο μυαλό είναι πως δεν γίνεται ένας δηλωμένος κομμουνιστής να υιοθετεί τις συνήθειες των αιωνίων εχθρών, των καπιταλιστών και να πέφτει στη παγίδα των καπιταλιστικών κοινωνιών. Μου φάνηκε διαμετρικά αντίθετο ένας "προλετάριος" να είναι γκατζετάκιας και μάλιστα των προϊόντων της apple και να το δηλώνει, να το επιδεικνύει. Στη συνέχεια κατάλαβα οτι αυτήν την άποψη, σε ένα πρώτο επίπεδο, δεν την είχα μόνο εγώ, αλλά σε αρκετούς φάνηκε περίεργο όλο αυτό και φαντάζομαι πως πολλοί ακόμα θα το έβρισκαν λιγάκι παράδοξο.

Σφραγισμένα χείλη

…γράφει η Μαρία Θεοδωράκη

Μη σκας, θα έρθει η μέρα που θα καταφέρεις να τους διώξεις από τη ζωή σου. Όλους αυτούς που σε ταλαιπωρούν χωρίς να θέλουν κάτι ουσιαστικό από σένα. Αυτό είναι το πιο εύκολο. Άλλωστε όλα στο μυαλό είναι. Ή μήπως αυτό είναι το πιο επίπονο στοιχείο; Αυτό που πέρα από τα πρόσωπα, μαζεύεις στο μυαλό σου σκέψεις και λέξεις που δεν βγάζεις ποτέ από μέσα σου γιατί νομίζεις ότι είσαι ένας δειλός και κομπλεξικός άνθρωπος. Είναι αυτό που ξεχνάς τις όψεις και σου μένουν όλα τα συναισθήματα, με τα άσχημα να κυριαρχούν και να σε κρατάνε πίσω ή να σου επιτρέπουν να προχωρήσεις αλλά με κουσούρια και κολλήματα.

Θα έρθει όμως και μια μέρα που θα νιώσεις ότι πας να σκάσεις από όσα κρατάς μέσα σου και θα αποφασίσεις να τα πετάξεις όλα προς τα έξω. Όμως η άλλη πλευρά δε θα  θέλει να ακούσει. Αυτό είναι το μεγαλύτερο σου πρόβλημα. Πιστεύεις ότι όλοι έχουν τις ίδιες σκέψεις με σένα ή ότι κάποιοι  δίνουν δεκάρα για το τι σκέφτεσαι. Δεν είναι όμως πάντα  έτσι. Οι λέξεις σου, τα συναισθήματά σου, ο ίδιος σου ο εαυτός χτυπάνε σε ένα τοίχο αδιαφορίας, σε μια νοσηρή πραγματικότητα που επιβεβαιώνει τους χειρότερους σου φόβους. Κι εσύ χτυπάς το κεφάλι σου στο τοίχο που άνοιξες το στόμα σου και αποφασίζεις ότι το «λάθος» αυτό δε θα το ξανακάνεις.

Η αθώωση της (άκρας)Δεξιάς

…γράφει ο Πάνος Παναγιώτου

Η αθώωση της (άκρας)Δεξιάς

"Στατιστικά ο μύθος είναι στα Δεξιά. Εδώ είναι ουσιώδης, καλοθρεμμένος, γυαλιστερός, διάχυτος, φλύαρος, εφευρίσκεται ασταμάτητα"(Barthes). Η ελληνική κοινωνία το αποδεικνύει περίτρανα... ο μύθος βρίσκει ζωή στη Δεξιά, εκεί αναπνέει και ζει . Αυτό δε σημαίνει πως δεν υπάρχει στα Αριστερά, απλά ένας λόγος επαναστατικός, όπως αυτός της αυθεντικής Αριστεράς, ένας λόγος που εκφράζεται απο καταπιεσμένους, ένας λόγος που είναι και στην αρχή του και στο τέλος του πολιτικός είναι ένας λόγος που αποκλείει τον μύθο. Αντίθετα ο λόγος της Δεξιάς είναι ο ίδιος ο μύθος. Ένας λόγος υποκριτικός που με ιδιαίτερη τέχνη συντηρεί και διαιωνίζει ένα σωρό αντιλήψεις που λειτουργούν υπέρ του. (εισαγωγικά για τον μύθο εδώ: ο μύθος σήμερα)

Η πραγματική Χρυσή Αυγή ...

Ο μύθος της Χρυσής Αυγής

Οι νεοναζιστές-γερμανοτσολιάδες τύποι της χρυσής αυγής που χάρη στην καλοστημένη προπαγάνδα του συστήματος μας παρουσιάζονται σήμερα ως κανονικοί άνθρωποι. Ο τύπος και γενικότερα τα ΜΜΕ έχουν εστιάσει στην ελαφρύτερη πλευρά των χρυσαυγιτών, επιχειρώντας πολλές φορές να τους μετατρέψουν σε είδωλα. Ακόμα και πριν λίγους μήνες, όταν στην εκπομπή αυτού του απίστευτου δημοσιογράφου,του Παπαδάκη, ο Κασιδιάρης επιτέθηκε, σφαλιαρίζοντας μάλιστα την Λιάνα Κανέλλη, υπήρξαν εκπομπές και ακροδεξιές ή δεξιές εφημερίδες που πέρα απο τη τυπική καταδίκη του περιστατικού, λίγο-πολύ δικαιολόγησαν αυτη τη τραγική συμπεριφορά. Και τότε ήταν που άρχισαν τα ρεπορτάζ στα υπό κατάρρευση μεσημεριανά και σε άλλες, πιο "σοβαρές" εκπομπές για τη ζωή του Κασιδιάρη-με ποια τα έχει, πόσο πολύ αγαπάει την πατρίδα του, πόσο βοηθάει αυτός και οι όμοιοι του ηλικιωμένες κυρίες να περάσουν το δρόμο κλπ, χτίζοντας του προφίλ "ροκ-σταρ".

Αντί-καταπληκτικά ...

…γράφει η Μαρία Θεοδωράκη

Ο τίτλος, εμπνευσμένος από κομμάτι του αγαπημένου του καλλιτέχνη, τον κάνει να έχει τόσες τύψεις που δεν μπορεί να τον ακούσει αυτές τις δύσκολες στιγμές. «Δεν θέλω να στεναχωριέμαι με αυτόν, μόνο να ταξιδεύω» λέει. Μόνος, σε μια ξένη πόλη, με ξένους ανθρώπους, προσπαθεί να καταλάβει αν φταίει αυτός που όλα του πάνε στραβά ή κάποια ατυχία. Σίγουρα δεν είναι μάτι πάντως, και αυτό γιατί κανείς δεν τον κοίταξε όπως θα έπρεπε. Όλα επιφανειακά, όλα ανιαρά.

Μια ζωή παλεύοντας να προλάβει τα πάντα, να μην στεναχωρήσει κανένα και να κρατάει μέσα του οτιδήποτε θα ήθελε να πετάξει στο κεφάλι κάποιου. Στιγμές που όλα αυτά τα πετάει στο δικό του και λίγο αργότερα καταφέρνει να σηκωθεί, να κοιταχτεί στον καθρέφτη και να παρατηρεί για ώρες τι ακριβώς δεν πάει καλά  με τον εαυτό του. Και πριν βγει στο πραγματικό κόσμο είναι έτοιμος να φορέσει το ψεύτικο χαμόγελο του. Δεν θα το κάνει όμως. Δεν έμαθε να προσποιείται για κανένα και δεν τον νοιάζει αν θα τον λυπούνται, άλλωστε θα φύγουν και αυτοί όπως έφυγαν και οι άλλοι, εκτός αν φύγει αυτός πρώτος.

"Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει" ?

"Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει" ? 

…γράφει ο Πάνος Παναγιώτου

Για άλλους μια απλή φράση,για άλλους μια ιδέα,ένα motto,ένα σύνθημα που για κάποιους τείνει να πάρει χαρακτηριστικά ιδεολογίας... Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΠΕΘΑΙΝΕΙ...ένα γνωστό εμβατήριο που μας ακολουθεί εδώ και χρόνια και που στις μέρες μας έχει ξαναβρεί την δυναμική του,που στο κάτω-κάτω ποτέ δεν είχε χάσει...

Η εν λόγω φράση συνδέεται και με άλλες παρόμοιες που ακούγονται συχνά απο στόματα Ελλήνων εθνικιστών,αν και οχι απαραίτητα μόνο εθνικιστών, όπως "η χώρα αυτή δεν γονατίζει,παρά μόνο μπροστά στους νεκρούς της" και ένα σωρό τέτοιου είδους ιδέες και συνθήματα που πολλές φορές βρίσκουμε γραμμένα στα διάφορα πανό.Μήπως όμως,όπως όλα σε τούτο τον κόσμο έχουν μια αρχή και ένα τέλος,όλα γεννιούνται και όλα πεθαίνουν,έτσι και η Ελλάδα μας  πεθαίνει ή μήπως έχει πεθάνει και δεν το καταλάβαμε γιατί ποτέ δεν μας το είπαν οι έγκριτοι δημοσιογράφοι των δελτίων των 8 ;

Το άκουσμα αυτής της φράσης [την οποία μπορεί κανείς να ακούσει παντού,σε ένα καφενείο,σε μια φοιτητική καφετέρια,στα τραπεζάκια έξω απο τις αίθουσες των πανεπιστημίων,σε μια πολιτική εκπομπή,στις ειδήσεις,στον λόγο ενός πολιτικού αρχηγού...παντού] μου προκαλεί γέλιο και πίσω απο την διάθεση για ειρωνεία  κρύβεται πάντα ένας προβληματισμός...που ζούνε αυτοί οι άνθρωποι που φωνάζουν παθιασμένα "Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει";Ενδεχομένως να ζουν σε κάποιο παράλληλο σύμπαν,όπου η Ελλάδα ζει ή έστω αργοπεθαίνει,πάντως είναι ακόμα ζωντανή ή απλά στο σύμπαν των media,μέσα σε όλη αυτήν την κατασκευή μιας πραγματικότητας, στην οποία υπάρχει φως στο τέλος του σκοτεινού τούνελ,υπάρχει ελπίδα.Μια ελπίδα όμως που περιορίζεται σε δηλώσεις πρωθυπουργών και άλλων ισχυρών παραγόντων οτι τα πράγματα θα πάνε καλύτερα απο το 2014 και μετά... (θυμάμαι το 2010 ο υπουργός οικονομικών (Παπακωνσταντίνου) δήλωνε πως το 2012 τα πράγματα θα φτιάξουν,μετά μας είπαν το 2013 και πάει λέγοντας). Πάντως εγώ ζω σε μια χώρα που ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της δεν έχει να φάει,κυριολεκτικά,όπου κι αν κοιτάξεις γύρω σου βλέπεις ανθρώπους απεγνωσμένους,ανθρώπους που χάνουν τις δουλειές τους,που δεν μπορούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες,που δεν μπορούν να προσφέρουν στα παιδιά τους τα στοιχειώδη.Βλέπω παιδιά να  λιποθυμούν στα σχολεία απο την πείνα.Βλέπω κάποιους που μέχρι χθες ζούσαν αξιοπρεπέστατα να χάνουν τα σπίτια τους και να μένουν στους δρόμους.Βλέπω συνανθρώπους μας να αυτοκτονούν.Βλέπω τους νέους να φεύγουν γιατί δεν μπορούν να δουν το φως που κάποιοι βλέπουν να αχνοφαίνεται στο τέλος του μεγάλου αυτού τούνελ.Βλέπω την ανεργία να φτάνει στο 30% και στο 60% για τους νέους μέχρι 25 ετών.Βλέπω την χώρα μου να συνεχίζει να ακολουθεί τις καταστροφικές πολιτικές που μας έφτασαν στο χείλος του γκρεμού.Βλέπω την Ελλάδα μας να πεθαίνει αν δεν έχει ήδη  πεθάνει!